Het spel

Het kind leert hoofdzakelijk door te spelen. Een van de eerste stappen in dit leerproces is het bewust worden van zichzelf. Wanneer het kind zichzelf bewust is, kan het gaan verkennen en over andere dingen leren in relatie tot zichzelf.

Een kind moet ook nog leren en begrijpen hoe de wereld rondom hem werkt. Door te spelen leert het de verschillen tussen vormen en materialen kennen. Dit leert het wanneer het begint dingen naar zijn mond te brengen. Het leert ook onderscheid te maken tussen maten, gewischten, kleuren, … hoe om te gaan met voorwerpen en te bepalen hoeveel inspanning het nodig heeft om het gewenste resultaat te bereiken. Door te spelen met voorwerpen leert het begrijpen waar de bovenkant, onderkant, zijkanten, binnen- en buitenkanten van het voorwerp zitten. Het leert afstand waar te nemen en te berekenen; hoe ver het zijn handen moet uitsteken om zijn speelgoed te pakken, de breedte en hoogte van de dingen en hun relatie ten opzichte van elkaar.

Als u naar een gezonde baby kijkt, zal u een ding opvallen: hij ligt nooit stil en maakt zelden geen geluid. Voor een kind met cerebrale parese is spelen net zo belangrijk. Het kind heeft echter veel hulp nodig door zijn moeilijkheden met bewegen, evenwicht bewaren, oog-handcoördinatie en dikwijls met nog daarbij horende gezichts- en gehoorstoornissen. Doordat het moeite heeft met luisteren, kijken naar wat het aan het doen is, voelen, vasthouden en manipuleren van voorwerpen, zal het langzaam vooruit gaan en zal het ontzettend veel begrip en begeleiding nodig hebben. Zijn concentratie is dikwijls gering en zijn geheugen vaak van korte duur. Als het niet geholpen en aangemoedigd wordt, kunnen zijn capaciteit niet tot ontwikkeling komen.

Een gezonde baby besteedt vele uren aan het kijken naar zijn handen, hij beweegt ze voor zijn gezicht, brengt ze bij elkaar en betast ze. Hij stopt ze in zijn mond voordat hij ze doelgericht kan gaan gebruiken. Het geit dat hij zo lang met zijn handen speelt is een aanwijzing voor de grote waarde die dit spel heeft boor de ontwikkeling. Voordat we het kind met een cerebrale parese speelgoed geven moeten we zorgen dat het zich bewust wordt van zijn handen waardoor voelen, pakken en loslaten mogelijk worden. Om het gebruik van de handen mogelijk te maken moet er een goed houding van het hoofd en de rompbalans zijn en in het bijzondere een goede controle van de schouders.

Het leren over zijn eigen gezicht en lichaam vormt een belangrijke schakel voor zijn latere spel. Een kind moet zich bewust worden van het voorwerp in zijn geheel voordat hij de verschillende onderdelen ervan kan begrijpen en ze in relatie tot elkaar kan zien. Dit is vaak erg moeilijk voor het kind met een cerebrale parese.

Spelen en leren zijn hier synoniem. Geef het kind zoveel mogelijk ervaringen, ook in voelen, ruiken, zien en luisteren en moedig het aan zichzelf uit te drukken door gebaren en als het mogelijk is door de spraak.

(Het spastische kind thuis, NR Finnie, 2de druk, Bohn Scheltema en Holkema)